30/10/2025 (AIHanhChinhCong.vn) – Mệnh lệnh của người đứng đầu Chính phủ đã rất rõ ràng: đến cuối năm 2025, phải cơ bản giải quyết xong các vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Đây không chỉ là một chỉ tiêu thời gian, mà là một yêu cầu cấp bách nhằm tạo ra bước đột phá trong việc xây dựng một nền hành chính hiện đại, tinh gọn, hiệu lực và thực sự phục vụ người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu tham vọng này, việc rà soát và sửa đổi các văn bản pháp luật là chưa đủ. Thách thức lớn và cũng là nút thắt cốt lõi nằm ở chính năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức, đặc biệt là sự thiếu hụt kiến thức và kỹ năng về công nghệ, chuyển đổi số.
Thực trạng vận hành chính quyền hai cấp: Những con số biết nói và các điểm nghẽn cố hữu
Theo báo cáo tại cuộc họp Chính phủ chiều tối ngày 29/10, do Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì, sau gần 4 tháng vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã cơ bản đi vào nền nếp và phát huy hiệu quả rõ rệt.Các con số thống kê ban đầu cho thấy những nỗ lực đáng ghi nhận: 100% địa phương đã hoàn thiện kiện toàn tổ chức bộ máy, công tác phân cấp, phân quyền được triển khai mạnh mẽ với 56% nhiệm vụ được giao cho địa phương thực hiện. Sau gần 4 tháng, 34 tỉnh, thành phố đã tiếp nhận 14,5 triệu hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó hơn 83% được xử lý trực tuyến.
Những kết quả này là minh chứng cho quyết tâm chính trị mạnh mẽ và sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống. Bộ máy đã được tổ chức tinh gọn hơn, kỷ luật, kỷ cương được giữ vững, và quan trọng nhất là các dịch vụ công cơ bản vẫn được cung ứng đầy đủ, đảm bảo quyền lợi của người dân và doanh nghiệp.
Tuy nhiên, báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, vướng mắc không thể xem nhẹ. Thủ tướng đã chỉ rõ, một số lĩnh vực thể chế, chính sách còn chưa đồng bộ; tổ chức bộ máy và nhân sự ở vài nơi chưa thật sự ổn định. Đáng chú ý, hạ tầng số và kết nối dữ liệu ở một số nơi còn yếu, chưa đáp ứng yêu cầu vận hành toàn trình dịch vụ công trực tuyến. Tỷ lệ thủ tục hành chính chưa cung cấp dịch vụ công trực tuyến tại các bộ, ngành còn chiếm tới 70,2%. Thậm chí, danh mục thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính của một số tỉnh mới chỉ đạt dưới 10%. Đây chính là những “điểm nghẽn” hữu hình, làm chậm lại tiến trình cải cách và tạo ra rào cản cho người dân, doanh nghiệp.
“Thiếu kiến thức về công nghệ, chuyển đổi số” – Nguyên nhân chủ quan cần được khắc phục ngay
Đi sâu phân tích các nguyên nhân, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đặc biệt nhấn mạnh đến yếu tố chủ quan. Người đứng đầu Chính phủ thẳng thắn chỉ ra rằng, một bộ phận cán bộ ở cơ sở đang thiếu bốn loại kiến thức nền tảng: kiến thức về quản lý, kiến thức pháp lý, kiến thức chuyên môn và đặc biệt là “thiếu kiến thức về công nghệ, chuyển đổi số”. Thủ tướng nhấn mạnh: “Đây là những vấn đề cần khắc phục ngay“.
Phiên họp Chính phủ để rà soát, bàn các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)
Lời lưu ý này đã chạm đến gốc rễ của vấn đề. Trong kỷ nguyên số, một nền hành chính công hiệu quả không thể chỉ dựa vào các quy định trên giấy tờ hay sự mẫn cán theo lối cũ. Hiệu quả hoạt động của bộ máy phụ thuộc rất lớn vào khả năng ứng dụng công nghệ để tối ưu hóa quy trình, tự động hóa các tác vụ lặp lại, và phân tích dữ liệu để đưa ra quyết định chính xác. Sự thiếu hụt kiến thức về công nghệ của đội ngũ công chức không đơn thuần là một khiếm khuyết về kỹ năng, mà nó tạo ra một lực cản vô hình, làm giảm hiệu quả của các khoản đầu tư vào hạ tầng số.
Khi cán bộ không hiểu rõ về lợi ích và cách vận hành của dịch vụ công trực tuyến, họ sẽ có xu hướng quay về cách làm thủ công, gây khó khăn cho người dân. Khi họ không có tư duy về dữ liệu, việc kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan sẽ trở nên bế tắc, dẫn đến tình trạng người dân phải cung cấp thông tin nhiều lần cho các cơ quan khác nhau. Sự yếu kém về năng lực số còn dẫn đến việc lựa chọn và triển khai các giải pháp công nghệ sai lầm, gây lãng phí ngân sách nhà nước mà không mang lại hiệu quả thực tiễn. Rõ ràng, để giải quyết các “vướng mắc” trong vận hành, trước hết phải giải quyết “vướng mắc” trong tư duy và năng lực của chính những người vận hành hệ thống.
Tư duy đúng trước hành động đúng: Chìa khóa để ứng dụng công nghệ và AI hiệu quả
Để đáp ứng yêu cầu của Thủ tướng về việc khắc phục ngay tình trạng thiếu kiến thức công nghệ, việc tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng là cần thiết, nhưng chưa đủ. Vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở việc “dạy cách sử dụng một phần mềm”, mà là “xây dựng một tư duy đúng” về vai trò của công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động công vụ.
Tư duy đúng bắt nguồn từ việc nhận thức rằng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), không phải là công cụ thay thế con người, mà là trợ thủ đắc lực giúp nâng cao năng suất và chất lượng công việc. Một công chức có tư duy số sẽ không nhìn việc áp dụng công nghệ là một gánh nặng, mà là cơ hội để giải phóng bản thân khỏi các công việc giấy tờ, thủ công, từ đó có thêm thời gian để tập trung vào các nhiệm vụ đòi hỏi sự phân tích, sáng tạo và tương tác chuyên sâu với người dân.
Từ tư duy đúng sẽ dẫn đến hành động đúng. Hành động đúng ở đây là khả năng lựa chọn và áp dụng công nghệ một cách thông minh, phù hợp với từng bài toán cụ thể của cơ quan, đơn vị. Thay vì chạy theo trào lưu, đầu tư vào những hệ thống phức tạp, đắt đỏ nhưng không thực tế, các đơn vị cần được trang bị kiến thức để xác định đúng nhu cầu, đánh giá các giải pháp tiềm năng và triển khai một cách hiệu quả, trúng đích. Ví dụ, việc ứng dụng AI có thể bắt đầu từ những việc đơn giản như xây dựng các chatbot trả lời tự động các câu hỏi thường gặp về thủ tục hành chính, sử dụng công nghệ nhận dạng ký tự quang học (OCR) để số hóa hồ sơ, hay phân tích dữ liệu để dự báo nhu cầu của người dân và tối ưu hóa việc cung cấp dịch vụ.
Hợp tác cùng AIHanhChinhCong.vn: Nâng cấp đội ngũ, hiện thực hóa mục tiêu 2025
Trước yêu cầu cấp bách phải nâng cao năng lực số cho đội ngũ công chức để đạt được mục tiêu Thủ tướng đã đề ra vào cuối năm 2025, việc tìm kiếm một đối tác đào tạo chuyên nghiệp, có chiều sâu và thấu hiểu môi trường hành chính công là vô cùng quan trọng. AIHanhChinhCong.vn, với phương pháp đào tạo độc đáo và cốt lõi, chính là lời giải cho bài toán này.
Chúng tôi tin rằng, để chuyển đổi số thành công, mọi thứ phải bắt đầu từ con người, và cốt lõi của con người là tư duy. Phương pháp của AIHanhChinhCong.vn được xây dựng trên triết lý “đi từ tư duy đúng đến hành động hiệu quả”. Chúng tôi không chỉ cung cấp kiến thức về các công cụ công nghệ hay các ứng dụng AI cụ thể. Thay vào đó, chúng tôi tập trung vào việc khai mở tư duy, giúp đội ngũ cán bộ, công chức hiểu rõ “tại sao” phải chuyển đổi số, “lợi ích thực sự” của AI trong công việc hàng ngày là gì, và “làm thế nào” để làm chủ công nghệ thay vì bị công nghệ chi phối.
Chương trình đào tạo của chúng tôi sẽ trang bị cho các học viên nền tảng vững chắc để:
-
Hình thành tư duy số hiện đại: Thấu hiểu bản chất của cuộc cách mạng công nghệ, nhận diện đúng cơ hội và thách thức trong bối cảnh mới, từ đó chủ động và sẵn sàng thay đổi.
-
Nắm vững kiến thức cốt lõi về AI: Hiểu rõ nguyên lý hoạt động và tiềm năng ứng dụng của AI trong các nghiệp vụ hành chính công như xử lý văn bản, phân tích dữ liệu, hỗ trợ ra quyết định, và tương tác với công dân.
-
Phát triển kỹ năng lựa chọn và sử dụng công nghệ: Được trang bị phương pháp luận để phân tích nhu cầu thực tế, đánh giá và lựa chọn các giải pháp công nghệ phù hợp, đảm bảo đầu tư đúng, trúng và hiệu quả, tránh lãng phí.
Hạn chót năm 2025 đang đến rất gần. Việc giải quyết dứt điểm các vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương không thể trì hoãn. Đây là thời điểm vàng để các cơ quan, đơn vị hành chính nhà nước đưa ra quyết định chiến lược về việc đầu tư vào con người. Hợp tác cùng AIHanhChinhCong.vn chính là bước đi cần thiết để xây dựng một đội ngũ công chức tinh thông nghiệp vụ, vững vàng về pháp luật và nhạy bén với công nghệ, sẵn sàng chung tay cùng Chính phủ kiến tạo một nền hành chính hiện đại, minh bạch, vì dân phục vụ.
TS. Nguyễn Trung Hòa TH
(Nguồn: TTXVN/Vietnam+ – Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam)
