31/10/2025 (AIHanhChinhCong.vn) – Giữa muôn vàn khó khăn của một xã vùng cao biên giới, nơi địa hình chia cắt và hạ tầng còn nhiều hạn chế, câu chuyện về chuyển đổi số tại xã Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu nổi lên như một minh chứng đầy thuyết phục cho ý chí và khát vọng vươn lên. Bằng những bước đi bài bản và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị lẫn người dân, Sìn Hồ đang từng bước phá bỏ rào cản, biến công nghệ số thành đòn bẩy mạnh mẽ cho công cuộc cải cách hành chính, mang lại những giá trị thiết thực và xây dựng một chính quyền phục vụ ngày càng hiệu quả.
Chuyển đổi từ nhận thức – nền tảng cốt lõi cho mọi sự thay đổi
Hành trình chuyển đổi số tại Sìn Hồ không bắt đầu từ những công nghệ cao siêu, mà khởi nguồn từ yếu tố căn bản nhất: thay đổi nhận thức. Xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm và xuyên suốt, Đảng ủy và UBND xã đã tập trung vào việc làm cho mỗi cán bộ, công chức và người dân hiểu rõ “chuyển đổi số là gì?” và “chuyển đổi số mang lại lợi ích gì?”. Thay vì xem công nghệ là một gánh nặng hay một khái niệm xa vời, chính quyền địa phương đã kiên trì tuyên truyền rằng đây chính là công cụ để đơn giản hóa cuộc sống, tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả công việc.
Công tác này được triển khai sâu rộng qua nhiều kênh khác nhau. Các buổi họp bản, sinh hoạt chi bộ không chỉ phổ biến chủ trương, chính sách mà còn là nơi giải đáp những thắc mắc, lo ngại của bà con. Hệ thống loa truyền thanh của xã liên tục phát các thông điệp về lợi ích của dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, hay các ứng dụng định danh điện tử. Nhờ đó, một tư duy mới dần được hình thành. Người dân không còn e ngại với chiếc điện thoại thông minh hay máy tính, mà bắt đầu coi chúng là phương tiện hữu ích để kết nối với chính quyền. Các cán bộ, công chức cũng nhận thức sâu sắc rằng, việc thành thạo kỹ năng số không chỉ là yêu cầu của công việc mà còn là trách nhiệm phục vụ nhân dân trong thời kỳ mới. Sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy này đã tạo ra một nền tảng vững chắc, một “mảnh đất” màu mỡ để gieo mầm và phát triển các ứng dụng công nghệ sau này.
Xây dựng hạ tầng số và hiện đại hóa nền hành chính công
Trên nền tảng nhận thức đã được củng cố, Sìn Hồ bắt tay vào việc xây dựng và hoàn thiện hạ tầng công nghệ. Dù đối mặt với thách thức về địa hình miền núi phức tạp, xã đã chủ động phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông để mở rộng vùng phủ sóng 4G, nâng cấp hạ tầng mạng, đảm bảo kết nối ổn định đến các bản làng xa xôi nhất.[1] Cùng với đó, bộ phận “một cửa” và các đơn vị trực thuộc được đầu tư, trang bị máy tính và đường truyền Internet ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xử lý công việc trên môi trường mạng.
Một trong những bước tiến quan trọng nhất là việc triển khai đồng bộ và hiệu quả các phần mềm quản lý văn bản, điều hành điện tử và chữ ký số. Hệ thống này đảm bảo luồng công việc được xử lý thông suốt từ cấp xã đến từng thôn, bản. Kết quả đạt được vô cùng ấn tượng: 100% văn bản, hồ sơ công việc tại xã được xử lý hoàn toàn trên môi trường mạng, góp phần xây dựng một chính quyền điện tử không giấy tờ. Việc áp dụng chữ ký số không chỉ giúp rút ngắn đáng kể thời gian luân chuyển, xử lý hồ sơ mà còn tăng cường tính minh bạch, an toàn và bảo mật thông tin. Tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng hạn đạt trên 98%, nhiều thủ tục phức tạp trước đây nay có thể được xử lý ngay trong ngày, mang lại sự hài lòng rất lớn cho người dân.
Đưa công nghệ đến gần hơn với người dân qua “Tổ công nghệ số cộng đồng”
Để đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong cuộc chuyển đổi số, xã Sìn Hồ đã triển khai một mô hình sáng tạo và hiệu quả: thành lập các “Tổ công nghệ số cộng đồng” tại từng bản, khu dân cư. Lực lượng nòng cốt của các tổ này là những người trẻ tuổi, năng động, am hiểu công nghệ như cán bộ đoàn, công an viên, trưởng bản và các đoàn viên thanh niên ưu tú. Họ chính là những “cánh tay nối dài”, là cầu nối trực tiếp đưa công nghệ đến từng hộ gia đình.
Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”, các thành viên của tổ đã kiên trì, trực tiếp “cầm tay chỉ việc” cho bà con. Họ hướng dẫn người dân cách cài đặt và sử dụng ứng dụng định danh điện tử VNeID, cách tạo tài khoản và nộp hồ sơ trên Cổng Dịch vụ công, cách thực hiện các giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt hay thậm chí là cách đưa các sản phẩm nông sản địa phương lên sàn thương mại điện tử. Mô hình này không chỉ giải quyết được rào cản về kỹ năng sử dụng công nghệ của một bộ phận người dân, đặc biệt là người lớn tuổi, mà còn tạo ra một môi trường học hỏi, hỗ trợ lẫn nhau trong cộng đồng, lan tỏa tinh thần đổi mới một cách tự nhiên và bền vững.
Ông Chẻo A Phù ở bản Tầm Choong vui mừng chia sẻ: “Trước đây, mỗi lần làm giấy tờ tùy thân hay đăng ký hộ tịch, chúng tôi phải đi lại nhiều lần. Nay cán bộ xã hướng dẫn nộp hồ sơ trực tuyến, chỉ cần một lần đến nhận kết quả, do vậy tiện lợi và nhanh hơn rất nhiều. Bà con trong bản ai cũng phấn khởi vì không mất công đi xa, lại được cán bộ giúp tận tình”.
Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Sìn Hồ giải quyết thủ tục hành chính cho người dân
Vượt qua thách thức và hướng tới tương lai số bền vững
Mặc dù đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận, quá trình chuyển đổi số tại Sìn Hồ vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn. Đặc thù địa hình miền núi khiến sóng di động và Internet ở một số khu vực còn yếu, chập chờn. Một bộ phận người dân là đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn hạn chế trong việc tiếp cận và sử dụng các thiết bị thông minh. Nguồn nhân lực chuyên trách về công nghệ thông tin còn thiếu, trong khi kinh phí đầu tư cho hạ tầng và trang thiết bị vẫn còn hạn hẹp.
Tuy nhiên, với quyết tâm và định hướng rõ ràng, Sìn Hồ không hề chùn bước. Ông Lê Bá Sơn, Chủ tịch UBND xã, khẳng định: “Chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền mà là quá trình thay đổi toàn diện, hướng đến phục vụ người dân tốt hơn. Ở địa bàn vùng cao như Sìn Hồ, khó khăn là điều không tránh khỏi, nhưng với sự đồng lòng của cán bộ và nhân dân, chúng tôi đang từng bước vượt qua”.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Sìn Hồ đang đặt ra những kế hoạch tham vọng cho tương lai. Xã sẽ tiếp tục đầu tư hoàn thiện hạ tầng số, phấn đấu phủ sóng Internet đến 100% các bản. Đồng thời, xã sẽ đẩy mạnh số hóa toàn diện các dữ liệu cốt lõi về dân cư, đất đai, hộ tịch để hình thành cơ sở dữ liệu dùng chung, phục vụ công tác quản lý và điều hành hiệu quả. Mục tiêu đến năm 2030, Sìn Hồ sẽ cơ bản hoàn thành các tiêu chí của một chính quyền số cấp cơ sở, trở thành một “bản địa số, thân thiện, kết nối và phát triển bền vững”.
Câu chuyện thành công của Sìn Hồ cho thấy, dù xuất phát điểm còn nhiều khó khăn, nhưng với một chiến lược đúng đắn và sự quyết tâm cao, mọi địa phương đều có thể gặt hái thành quả từ chuyển đổi số. Tuy nhiên, để nhân rộng những mô hình như Sìn Hồ và đẩy nhanh tiến trình này trên diện rộng, việc có được sự đồng hành, tư vấn từ các đơn vị chuyên nghiệp là vô cùng cần thiết. Các đơn vị như AIHanhChinhCong.vn có thể cung cấp các chương trình đào tạo chuyên sâu, giúp nâng cao tư duy số và kỹ năng sử dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) cho đội ngũ cán bộ, biến AI thành một người trợ lý cá nhân hóa đắc lực cho từng vị trí công việc. Hơn nữa, việc tư vấn và triển khai các giải pháp AI thông minh, tự động hóa quy trình sẽ giúp các đơn vị hành chính công tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao hiệu suất và mang lại chất lượng dịch vụ tốt nhất cho người dân, góp phần xây dựng một nền hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả.
Hành trình chuyển đổi số tại Sìn Hồ là một câu chuyện truyền cảm hứng, minh chứng cho việc công nghệ có thể tạo ra những thay đổi diệu kỳ ngay cả ở những vùng đất khó khăn nhất. Đây không chỉ là câu chuyện về máy tính hay mạng Internet, mà là câu chuyện về sự thay đổi tư duy, về quyết tâm chính trị và sự đồng lòng của người dân. Với những bước đi vững chắc đã và đang thực hiện, Sìn Hồ không chỉ là một điểm sáng của tỉnh Lai Châu mà còn là hình mẫu đáng học hỏi cho nhiều địa phương khác trên cả nước trong công cuộc xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
TS. Nguyễn Trung Hòa TH
(Nguồn: Trường Đoài – Khánh Quang – baolaichau.vn)
