31/10/2025 (AIHanhChinhCong.vn) – Giữa những thách thức về khoảng cách địa lý và tình trạng thiếu hụt nhân sự, một xã vùng xa của tỉnh Lâm Đồng đã có bước đi đột phá, biến trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành một “công chức” mẫn cán, giải quyết hiệu quả hàng nghìn thủ tục hành chính, mở ra một chương mới cho công cuộc cải cách hành chính từ cấp cơ sở.
Bối cảnh tạo ra thách thức và sự ra đời của một giải pháp tiên phong
Xã Tà Năng, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng, là một địa phương đặc thù. Cách trung tâm hành chính tỉnh khoảng 80 km, với diện tích tự nhiên rộng lớn hơn 258 km², nơi đây là mái nhà chung của hơn 13 nghìn người dân, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm một tỷ lệ áp đảo, gần 80%. Cuộc sống của người dân nơi đây vốn đã đối mặt với nhiều khó khăn do điều kiện tự nhiên và khoảng cách địa lý, nay lại đứng trước một áp lực mới khi chính thức vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Mô hình mới này, dù được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý, lại vô hình trung tạo ra một gánh nặng khổng lồ cho bộ máy hành chính cấp xã. Khối lượng công việc tại Tà Năng gia tăng đột biến, với hơn 1.000 thủ tục hành chính cần xử lý và hàng trăm văn bản cần giải quyết mỗi ngày. Tình hình càng trở nên cấp bách hơn khi đội ngũ cán bộ của xã thiếu hụt khoảng 18% so với chỉ tiêu biên chế được giao. Bài toán đặt ra cho lãnh đạo xã Tà Năng vô cùng nan giải: làm thế nào để đảm bảo guồng quay công việc không bị đình trệ, chất lượng phục vụ người dân không bị suy giảm trong bối cảnh “việc nhiều, người ít”?
Trong bối cảnh đó, thay vì đi theo lối mòn là xin bổ sung nhân sự hay cắt giảm quy trình một cách cơ học, lãnh đạo xã Tà Năng đã lựa chọn một hướng đi táo bạo và mang tầm nhìn chiến lược: ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào xử lý thủ tục hành chính. Đây không chỉ là một giải pháp tình thế để khắc phục khó khăn trước mắt, mà còn là một bước đi tiên phong, định hình một mô hình hành chính công kiểu mới, hiệu quả và hiện đại hơn.
Vai trò của người lãnh đạo và quá trình chuyển đổi nhận thức ngoạn mục
Đứng sau quyết định mang tính đột phá này là ông Nguyễn Vũ Linh Sang, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tà Năng. Với kinh nghiệm gần 20 năm trong lĩnh vực công nghệ thông tin và từng giữ vị trí Giám đốc Trung tâm Tích hợp dữ liệu và chuyển đổi số của Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng, ông được điều động về giữ chức vụ chủ tịch xã từ tháng 6 năm 2025. Sự điều động này đã mang đến một “làn gió mới” cho Tà Năng, biến kinh nghiệm và tầm nhìn công nghệ của ông thành động lực phát triển cho địa phương.
Nhận thức rõ rằng công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi con người có thể làm chủ nó, ông Sang đã trực tiếp xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu về AI cho đội ngũ cán bộ, công chức của xã. Các buổi hướng dẫn được thiết kế ngắn gọn, thực tế và dễ hiểu, tập trung vào các kỹ năng ứng dụng trực tiếp vào công việc hằng ngày như soạn thảo văn bản, tra cứu pháp lý, lập kế hoạch và tự động hóa các quy trình lặp đi lặp lại. Mỗi ngày, ông dành khoảng 30 phút để thảo luận, giải đáp thắc mắc và cùng các cán bộ tìm cách khai thác tối đa tiềm năng của công nghệ.
Quá trình chuyển đổi không hề dễ dàng, nhưng với sự dẫn dắt tâm huyết và tầm nhìn của người đứng đầu, chỉ sau một tháng áp dụng mô hình mới, hơn 80% cán bộ tại xã Tà Năng đã thành thạo các ứng dụng AI. Họ không còn xem AI là một công cụ xa lạ, phức tạp mà đã coi đó là một người trợ lý đắc lực. Sự thay đổi này không chỉ là về kỹ năng, mà còn là một cuộc cách mạng trong tư duy và nhận thức, giúp đội ngũ cán bộ vượt qua rào cản tâm lý và sẵn sàng đón nhận cái mới.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tà Năng Nguyễn Vũ Linh Sang (bìa trái) hướng dẫn cán bộ Trung tâm phục vụ hành chính công xã ứng dụng AI phục vụ người dân làm thủ tục hành chính
Những con số biết nói và hiệu quả thực tiễn không thể phủ nhận
Thành công của việc ứng dụng AI tại Tà Năng không chỉ dừng lại ở những đánh giá cảm tính mà được chứng minh bằng những kết quả cụ thể, ấn tượng. Tại Trung tâm phục vụ hành chính công của xã, nơi áp lực công việc luôn ở mức cao, công nghệ đã mang lại sự thay đổi rõ rệt.
Thời gian xử lý các thủ tục hành chính, vốn trước đây có thể kéo dài vài ngày, nay được rút ngắn xuống chỉ còn vài giờ. Đối với người dân và doanh nghiệp, đây là một sự cải thiện vượt bậc, giúp họ tiết kiệm chi phí đi lại, thời gian chờ đợi và giảm thiểu phiền hà. Chị Lê Thị Kim Oanh, Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân xã, chia sẻ một cách thực tế: “Trước đây, việc xử lý văn bản đòi hỏi nhiều giờ làm việc. Giờ đây, với AI, tôi có thể xử lý 20-30 văn bản mỗi ngày.” Con số này cho thấy năng suất lao động đã tăng lên gấp nhiều lần, cho phép cán bộ có thêm thời gian để tập trung vào những nhiệm vụ đòi hỏi sự phân tích sâu và tương tác trực tiếp với người dân.
Đặc biệt, đối với một xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số và người lớn tuổi, công nghệ AI còn phát huy vai trò hỗ trợ đắc lực. Chị Ka Să Da Lét, một cán bộ tại trung tâm, cho biết: “Nhờ AI, chúng tôi có thể hỗ trợ người dân, nhất là bà con đồng bào dân tộc thiểu số và người lớn tuổi, hoàn thiện hồ sơ nhanh chóng.” Điều này không chỉ thể hiện tính ưu việt của công nghệ mà còn mang một ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đảm bảo rằng không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số.
Sự hài lòng của người dân chính là thước đo chính xác nhất cho hiệu quả của mọi cuộc cải cách. Ông Tou Prong Ner, một người dân đến làm giấy khai sinh cho con, đã không giấu được sự phấn khởi: “Giờ lên xã làm thủ tục giấy tờ rất nhanh và thuận tiện, được cán bộ tận tình hướng dẫn nên mọi khâu đều suôn sẻ.”
Tầm nhìn và định hướng tương lai: Từ một điển hình đến mô hình nhân rộng
Câu chuyện thành công của Tà Năng không chỉ là niềm tự hào của riêng địa phương mà còn là một mô hình truyền cảm hứng, một minh chứng sống động cho thấy chuyển đổi số có thể bắt đầu từ những đơn vị cơ sở nhỏ nhất và mang lại hiệu quả to lớn. Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Tiến Điền đã đánh giá cao sự tâm huyết và khả năng phát huy sở trường công nghệ của Chủ tịch xã Nguyễn Vũ Linh Sang, nhấn mạnh rằng việc đào tạo AI cho cán bộ trong bối cảnh thiếu nhân sự đã mang lại hiệu quả rất cao.
Tuy nhiên, ông Sang cũng khiêm tốn chia sẻ: “AI là công cụ đắc lực, nhưng không thể thay thế tư duy sáng tạo và sự thấu hiểu của cán bộ. Mọi quyết định phải dựa trên sự cân nhắc kỹ lưỡng, bảo đảm tính minh bạch và tuân thủ pháp luật.” Quan điểm này khẳng định một nguyên tắc quan trọng: công nghệ là để phục vụ con người, không phải để thay thế hoàn toàn vai trò của con người trong bộ máy hành chính.
Sáng kiến của Tà Năng đã nhận được sự ghi nhận từ cấp trên. Phó Giám đốc Sở Nội vụ Trần Ngọc Xuân đánh giá đây là một cách làm hay, sáng tạo cần được nhân rộng. Thành công này đã biến Tà Năng từ một “vùng xa” trong tư duy phát triển trở thành một địa phương tiên phong, một mô hình đáng học hỏi về cải cách hành chính và hiện đại hóa quản lý Nhà nước, nơi công nghệ và con người đồng hành để xây dựng một nền hành chính công hiện đại, linh hoạt, hiệu quả và thực sự lấy người dân làm trung tâm.
TS. Nguyễn Trung Hòa TH
(Nguồn: MAI NGUYỆT – Báo Nhân Dân Online)
