23/10/2025 (AIHanhChinhCong.vn) – Làm thế nào để mỗi công chức, viên chức có thể sở hữu không chỉ một, mà là cả một đội ngũ trợ lý ảo làm việc 24/7, được “đo ni đóng giày” chuyên biệt cho từng nhiệm vụ phức tạp của mình? Câu hỏi tưởng chừng như chỉ có trong các bộ phim khoa học viễn tưởng này đang dần trở thành hiện thực tại Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, mở ra một chương mới đầy hứa hẹn cho việc nâng cao hiệu suất và đổi mới sáng tạo trong công tác chuyên môn nghiệp vụ.
Bối cảnh và sự cần thiết của một bước chuyển mình về công nghệ
Đồng chí Nguyễn Thái Hòa – Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Sở phát biểu tại Hội nghị
Trong dòng chảy không ngừng của quá trình chuyển đổi số quốc gia, đặc biệt là sau bổi cảnh sát nhập hành chính ngày 1/7/2025, việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến vào hoạt động quản lý nhà nước không còn là một lựa chọn mà đã trở thành một yêu cầu cấp thiết. Nhận thức sâu sắc điều này, vào ngày 23/10/2025 vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi Trường tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức một chương trình tập huấn đặc biệt với chủ đề “Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ trong công tác chuyên môn nghiệp vụ”. Sự kiện đã thu hút sự tham gia đông đảo của của gần 300 công chức, viên chức và người lao động thuộc Sở bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến, cho thấy sự quan tâm và khát khao đổi mới mạnh mẽ từ chính đội ngũ cán bộ tại đây.
Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu một cách lý thuyết, chương trình được thiết kế với mục tiêu trang bị những kỹ năng thực chiến, giúp mỗi học viên có thể ngay lập tức áp dụng AI vào công việc hàng ngày. Dẫn dắt buổi tập huấn là một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực chuyển đổi số và ứng dụng AI trong khu vực công – TS. Nguyễn Trung Hòa, Giám đốc Trung tâm Đào tạo và hợp tác Quốc tế – Trường Cao đẳng Công Thương miền Trung và là Giám đốc Công nghệ Công ty Cổ phần Truyền thông và Công nghệ VTC. Với kinh nghiệm dày dặn triển khai tập huấn nhiều khóa ứng dụng AI trên toàn quốc cho các cá nhân, tổ chức – TS. Nguyễn Trung Hòa đã mang đến một góc nhìn mới mẻ, không chỉ về công nghệ mà còn về tư duy tiếp cận và làm chủ công nghệ.
Thay đổi từ gốc rễ: Tiếp cận tư duy lựa chọn đúng công cụ Gen AI
Một trong những điểm nhấn cốt lõi và khác biệt nhất của chương trình tập huấn chính là việc trang bị cho các học viên một “tư duy nền tảng” thay vì chỉ dạy cách sử dụng một vài công cụ cụ thể. Trong thế giới Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Gen AI) đang phát triển như vũ bão với hàng loạt các nền tảng như ChatGPT, Gemini, Copilot, Claude… và vô số công cụ chuyên ngành khác, việc chạy theo từng công cụ riêng lẻ sẽ khiến người dùng nhanh chóng bị lạc hậu và quá tải.
Hiểu được điều đó, TS. Nguyễn Trung Hòa đã tập trung vào việc hướng dẫn các học viên cách tư duy để lựa chọn công cụ AI phù hợp nhất với từng bối cảnh và yêu cầu công việc cụ thể. Thay vì đặt câu hỏi “Nên dùng AI nào?” hỏi AI ra sao để giải quyết từng công việc, các học viên được học cách phân tích vấn đề và đặt câu hỏi theo một hướng hoàn toàn mới.
Ví dụ, nếu nhiệm vụ là tổng hợp, tóm tắt hàng chục văn bản pháp quy dài hàng trăm trang, một công cụ AI mạnh về xử lý ngôn ngữ và hiểu ngữ cảnh sâu sẽ là lựa chọn tối ưu. Nếu công việc đòi hỏi phân tích các bộ dữ liệu phức tạp về sản lượng nông nghiệp hay diễn biến thời tiết, một AI có khả-năng-phân-tích-số-liệu và tạo biểu đồ trực quan sẽ được ưu tiên. Hay khi cần soạn thảo một bài phát biểu, một thông cáo báo chí, một AI có khả năng sáng tạo và điều chỉnh văn phong linh hoạt sẽ là công cụ đắc lực.
Cách tiếp cận này giúp các công chức, viên chức không bị phụ thuộc vào bất kỳ một nền tảng nào. Họ được trao quyền sở hữu “chìa khóa vạn năng” để trở thành những người dùng thông thái, có khả năng tự đánh giá, lựa chọn và kết hợp các công cụ AI khác nhau để tạo ra một quy trình làm việc hiệu quả nhất, giống như một người thợ lành nghề biết chọn đúng dụng cụ cho từng chi tiết công việc. Đây chính là bước khởi đầu quan trọng để biến AI từ một công cụ ngoại vi trở thành một phần không thể thiếu trong bộ kỹ năng chuyên môn của mỗi cá nhân.
Nghệ thuật giao tiếp với AI: Từ người dùng trở thành người quản lý
Nếu việc chọn đúng công cụ là bước đầu tiên, thì việc “ra lệnh” cho công cụ đó làm việc hiệu quả chính là điểm mấu chốt để khai phá toàn bộ tiềm năng của nó. Chương trình tập huấn đã dành một thời lượng đáng kể để đi sâu vào “kỹ năng giao tiếp và đặt câu lệnh hiệu quả với AI” (thường được biết đến với thuật ngữ “Prompt Engineering”).
Các học viên đã được trải nghiệm một sự thay đổi rõ rệt trong cách tương tác với AI. Thay vì đưa ra những yêu cầu chung chung, mơ hồ như “viết báo cáo về tình hình sản xuất lúa”, họ đã được học cách xây dựng những câu lệnh chi tiết, có cấu trúc và đầy đủ ngữ cảnh. Một câu lệnh hiệu quả cần bao hàm nhiều yếu tố:
-
Xác định vai trò (Role): Yêu cầu AI đóng vai một chuyên gia phân tích nông nghiệp, một nhà báo, hay một cán bộ soạn thảo chính sách. Ví dụ: “Hãy đóng vai một chuyên gia kinh tế nông nghiệp…”
-
Cung cấp bối cảnh (Context): Cung cấp các thông tin nền tảng, số liệu đầu vào, các văn bản liên quan để AI có cơ sở phân tích chính xác. Ví dụ: “…dựa trên số liệu sản lượng lúa của tỉnh Đắk Lắk 6 tháng đầu năm 2025 từ báo cáo XYZ…”
-
Nêu rõ yêu cầu (Task): Mô tả chi tiết nhiệm vụ cần thực hiện. Ví dụ: “…hãy viết một bản báo cáo phân tích dài 1.500 từ, trong đó nêu bật các điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất 3 giải pháp đột phá để tăng năng suất.”
-
Định dạng đầu ra (Format): Chỉ định rõ định dạng mong muốn, ví dụ như một bài báo, một email, một bảng biểu, hay một bài trình bày PowerPoint. Ví dụ: “Báo cáo cần có cấu trúc gồm 3 phần: Mở đầu, Phân tích chi tiết, và Kết luận – Kiến nghị. Sử dụng các tiêu đề rõ ràng và gạch đầu dòng cho các kiến nghị.”
Thông qua các bài thực hành trực tiếp, các học viên đã nhận ra rằng, chất lượng của câu trả lời từ AI phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng của câu hỏi họ đặt ra. Kỹ năng này không chỉ đơn thuần là kỹ thuật, nó là một nghệ thuật giúp con người chuyển từ vị thế của một người dùng thụ động sang vai trò của một người quản lý, một “người chỉ huy AI” thực hiện chính xác ý đồ công việc của mình.
Bước đột phá: Quy trình kiến tạo Trợ lý AI cá nhân hóa không giới hạn
Đây chính là nội dung được mong chờ nhất và cũng là điểm đột phá lớn nhất của chương trình tập huấn. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng các mô hình AI có sẵn, các học viên đã được hướng dẫn và thực hành quy trình tạo ra các Trợ lý AI (hay còn gọi là GPTs) được cá nhân hóa hoàn toàn theo nhu cầu công việc của từng vị trí.
TS. Nguyễn Trung Hòa hỗ trợ học viên thực hành tạo Trợ lý AI
Đây không còn là một con chatbot chung chung, mà là những “chuyên gia ảo” được huấn luyện chuyên sâu cho một lĩnh vực hẹp cụ thể. Ví dụ:
-
Trợ lý Soạn thảo Văn bản hành chính: Được “dạy” về thể thức văn bản theo Nghị định 30/2020/NĐ-CP, các quy định nội bộ của Sở, có khả năng tự động soạn thảo công văn, tờ trình, quyết định… theo đúng chuẩn mực.
-
Trợ lý phân tích dữ liệu Nông nghiệp: Được nạp các bộ dữ liệu về thổ nhưỡng, khí hậu, giống cây trồng của tỉnh, có khả năng trả lời các câu hỏi phức tạp như “Vùng nào tại huyện X phù hợp nhất để trồng cây sầu riêng dựa trên dữ liệu 10 năm qua?”.
-
Trợ lý Truyền thông và phổ biến Chính sách: Được cung cấp thông tin về các chính sách nông nghiệp mới, có khả năng tự động viết các bài đăng mạng xã hội, thông cáo báo chí, hay các tài liệu hỏi-đáp để phổ biến chính sách đến người dân một cách dễ hiểu nhất.
Quy trình tạo ra các trợ lý này đã được TS. Nguyễn Trung Hòa hệ thống hóa một cách đơn giản, giúp bất kỳ ai cũng có thể thực hiện:
-
Xác định mục tiêu: Chọn một nhiệm vụ lặp đi lặp lại, tốn nhiều thời gian và công sức nhất trong công việc hàng ngày.
-
Cung cấp tri thức (Knowledge Base): Tải lên các tài liệu, văn bản, báo cáo, quy trình liên quan đến nhiệm vụ đó để làm cơ sở kiến thức cho Trợ lý AI.
-
Thiết lập chỉ dẫn (Instructions): Viết ra những “bộ quy tắc” chi tiết, hướng dẫn Trợ lý AI cách suy nghĩ, cách hành động, văn phong cần sử dụng, và các bước cần thực hiện khi nhận được yêu cầu.
-
Kiểm thử và tinh chỉnh: Liên tục đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ và điều chỉnh lại bộ chỉ dẫn cho đến khi Trợ lý AI hoạt động một cách chính xác và hiệu quả như mong muốn.
Điều đặc biệt là mỗi cán bộ có thể tự tạo ra không giới hạn số lượng các trợ lý ảo, mỗi trợ lý chuyên trách một mảng việc khác nhau. Điều này mở ra một kỷ nguyên mới về năng suất lao động, nơi con người được giải phóng khỏi các tác vụ thủ công để tập trung vào các công việc đòi hỏi tư duy chiến lược, sáng tạo và tương tác con người. Không khí của buổi thực hành diễn ra sôi nổi, hào hứng khi các học viên tự tay “xây dựng” những người trợ lý ảo đầu tiên cho chính công việc của mình.
Buổi tập huấn không chỉ là một sự kiện đào tạo đơn thuần, mà còn là một cú hích mạnh mẽ, khơi dậy tinh thần đổi mới, sáng tạo trong toàn thể đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk. Đây là minh chứng rõ ràng cho tầm nhìn chiến lược của ban lãnh đạo Sở trong việc tiên phong ứng dụng công nghệ, từng bước xây dựng một nền hành chính công hiện đại, hiệu quả và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày một tốt hơn.
TS. Nguyễn Trung Hòa TH
(Nguồn: Khánh Toàn – Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đắk Lắk)
