02/11/2025 (AIHanhChinhCong.vn) – Việc định hình một tương lai công nghệ lấy con người làm trung tâm đang trở thành ưu tiên hàng đầu của các quốc gia có trách nhiệm. Việt Nam, với những bước tiến vượt bậc về đổi mới sáng tạo, đang khẳng định vai trò tiên phong trong khu vực thông qua việc chủ động xây dựng các khuôn khổ pháp lý và chiến lược phát triển công nghệ bền vững, đặc biệt là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) chính là một minh chứng rõ nét cho cam kết mạnh mẽ này, mở ra một chương mới trong hành trình kiến tạo một môi trường số an toàn, nhân văn và bình đẳng cho mọi trẻ em.
Nền tảng hợp tác bền vững và tầm nhìn chung cho tương lai số
Cuộc gặp gỡ và làm việc gần đây giữa Bộ KH&CN và UNICEF không chỉ là một sự kiện mang tính thời điểm mà còn là sự tiếp nối và làm sâu sắc hơn nữa chặng đường 50 năm hợp tác hiệu quả giữa hai bên, dự kiến sẽ được kỷ niệm trọng thể vào tháng 11 năm nay. Trên nền tảng vững chắc đó, hai bên đã cùng nhau rà soát, cập nhật lộ trình hợp tác trong các lĩnh vực then chốt của thời đại: chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và đặc biệt là bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.
UNICEF đã tái khẳng định cam kết mạnh mẽ trong việc đồng hành cùng Việt Nam triển khai các sáng kiến liên quan đến AI và bảo vệ trẻ em. Sự cam kết này càng trở nên có ý nghĩa khi bối cảnh kinh tế toàn cầu đang dịch chuyển không ngừng sang nền kinh tế số. Giám đốc Công nghệ Toàn cầu của UNICEF, ông Kaan Cetinturk, đã chia sẻ một sự thay đổi quan trọng trong tư duy chiến lược của tổ chức. Cụm từ “Công nghệ Thông tin và Truyền thông” đã được thay thế bằng “Tác động Kỹ thuật số” (Digital Impact). Sự điều chỉnh này không đơn thuần là thay đổi về mặt thuật ngữ, mà nó phản ánh một tầm nhìn sâu sắc hơn, thừa nhận vai trò và ảnh hưởng ngày càng lan tỏa của công nghệ đối với cuộc sống của trẻ em trên mọi phương diện. Điều này cho thấy sự chuyển dịch từ việc chỉ tập trung vào hạ tầng, công cụ sang việc chú trọng vào kết quả, tác động và giá trị mà công nghệ mang lại cho thế hệ tương lai.
Ông Kaan Cetinturk cũng dành những lời đánh giá cao cho những bước tiến đột phá của Việt Nam trong lĩnh vực chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Ông nhấn mạnh rằng Việt Nam đã và đang đảm nhận vai trò tiên phong trong khu vực, không chỉ trong việc ứng dụng mà còn trong việc tạo ra các công nghệ phục vụ mục tiêu phát triển bền vững. UNICEF khẳng định sẵn sàng hợp tác chặt chẽ với Bộ KH&CN cũng như các bộ, ngành liên quan khác của Việt Nam để hướng tới một quá trình chuyển đổi số bao trùm, an toàn và nhân văn cho tất cả trẻ em.
Việt Nam chủ động xây dựng hành lang pháp lý lấy con người làm trung tâm
Đáp lại thiện chí hợp tác từ UNICEF, Thứ trưởng Thường trực Bộ KH&CN Vũ Hải Quân đã phác thảo lộ trình chính sách và định hướng chiến lược của Việt Nam. Ông khẳng định nguyên tắc cốt lõi trong việc xây dựng các khuôn khổ chuyển đổi số và phát triển công nghệ AI của Việt Nam là luôn nhất quán với các nguyên tắc lấy con người làm trung tâm.
Một trong những ưu tiên hàng đầu được thể hiện rõ trong dự thảo Luật Chuyển đổi số là đảm bảo khả năng tiếp cận internet và công nghệ số cho học sinh và người khuyết tật. Đây là một bước đi mang tính nhân văn sâu sắc, nhằm đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong cuộc cách mạng số. Song song đó, luật cũng sẽ ưu tiên mở rộng hạ tầng năng lượng và viễn thông tại các khu vực nông thôn, miền núi. Thực tế hiện nay vẫn còn khoảng 200 thôn, bản trên cả nước chưa được tiếp cận với điện lưới ổn định và internet. Thứ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, Bộ KH&CN dự kiến sẽ phối hợp với các bộ, ngành và địa phương để giải quyết dứt điểm vấn đề này trong năm tới, nhằm tạo ra cơ hội công bằng cho mọi người dân trong việc tiếp cận và thụ hưởng các dịch vụ số.
Đối với lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, Việt Nam đang trong quá trình xây dựng Chiến lược Quốc gia về Phát triển AI, trong đó đặc biệt chú trọng đến các vấn đề về đạo đức và an toàn AI. Dự thảo Luật AI của Việt Nam cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến việc bảo vệ trẻ em và các nhóm yếu thế trên không gian mạng, đảm bảo quyền tiếp cận bình đẳng và an toàn cho mọi công dân trong xã hội số. Với vị thế xếp thứ 26 toàn cầu về phát triển AI, cùng nền tảng hạ tầng số mạnh mẽ, lượng người dùng internet và điện thoại thông minh khổng lồ, tiềm năng của Việt Nam là rất lớn. Tuy nhiên, sự tăng trưởng này cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc phải ưu tiên hàng đầu cho sự an toàn.
Những hành động hợp tác cụ thể và tầm nhìn đến năm 2035
Sự hợp tác giữa Việt Nam và UNICEF không dừng lại ở những tuyên bố mang tính định hướng mà được cụ thể hóa bằng những chương trình hành động thiết thực. Hai bên dự kiến sẽ chia sẻ kinh nghiệm, tài liệu và các mô hình thành công để triển khai hiệu quả các chương trình AI vì trẻ em.
Một trong những mục tiêu quan trọng là UNICEF sẽ hỗ trợ Bộ KH&CN xây dựng Khung năng lực AI cho giáo viên và học sinh đến năm 2035. Đây là một kế hoạch có tầm nhìn dài hạn, nhằm trang bị cho thế hệ tương lai những kiến thức và kỹ năng cần thiết để làm chủ công nghệ, đồng thời nhận thức được các vấn đề đạo đức liên quan. Ngoài ra, hai bên sẽ phối hợp biên soạn Sổ tay An toàn mạng cho Trẻ em và bộ hướng dẫn dành cho các nền tảng kỹ thuật số. Đây là những công cụ hữu ích, giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ cho chính các em cũng như cho các bậc phụ huynh và nhà trường.
Chia sẻ về chiến lược “Tác động Kỹ thuật số”, ông Kaan Cetinturk cho biết UNICEF đang ưu tiên thúc đẩy hòa nhập kỹ thuật số, thu hẹp khoảng cách về khả năng tiếp cận công nghệ giữa các nhóm dân cư. Ông đã dẫn chứng một số sáng kiến AI ấn tượng mà UNICEF đã triển khai trên toàn cầu, mang lại những bài học kinh nghiệm quý báu cho Việt Nam. Ví dụ như hệ thống tại Malaysia giúp xác định các học sinh có nguy cơ bỏ học sớm, mô hình tại Lào giúp dự báo ô nhiễm không khí và cảnh báo trẻ em đeo khẩu trang bảo vệ, hay dự án tại Uruguay chuyển đổi sách giáo khoa thành định dạng kỹ thuật số dễ tiếp cận cho trẻ em khuyết tật, giúp rút ngắn thời gian xử lý từ vài tháng xuống chỉ còn vài giờ.
Sắp tới, Việt Nam và UNICEF sẽ đồng tổ chức Hội nghị Khu vực Châu Á – Thái Bình Dương về Quyền trẻ em trong Không gian số vào năm sau. Sự kiện này không chỉ là một diễn đàn quan trọng để chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác khu vực, mà còn đánh dấu kỷ niệm 35 năm ngày Việt Nam phê chuẩn Công ước về Quyền trẻ em – quốc gia đầu tiên ở châu Á và thứ hai trên thế giới thực hiện điều này. Việc Việt Nam đăng cai tổ chức sự kiện mang tầm vóc quốc tế này một lần nữa khẳng định vai trò và cam kết tiên phong của đất nước trong việc bảo vệ quyền trẻ em ở mọi khía cạnh, kể cả trong môi trường số.
Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ: Chìa khóa hiện thực hóa chiến lược quốc gia
Để những chiến lược và khuôn khổ pháp lý tầm cỡ quốc gia như Luật Chuyển đổi số, Luật AI hay Khung năng lực AI cho giáo viên và học sinh thực sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, yếu tố con người đóng vai trò then chốt. Việc triển khai thành công các sáng kiến này đòi hỏi một sự chuyển mình mạnh mẽ không chỉ ở cấp độ chính sách mà còn ở năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong các cơ quan hành chính công. Họ chính là những người trực tiếp thẩm định, xây dựng, và giám sát việc áp dụng công nghệ vào đời sống xã hội.
Nhận thức sâu sắc điều này, AIHanhChinhCong.vn đã và đang tập trung vào việc cung cấp các chương trình tư vấn và đào tạo chuyên sâu, được thiết kế riêng cho khối hành chính công. Chúng tôi hiểu rằng, để quản lý và định hướng một xã hội số, trước hết đội ngũ cán bộ cần được trang bị tư duy chuyển đổi số đúng đắn, thấu hiểu bản chất và tiềm năng của trí tuệ nhân tạo. Các khóa đào tạo của chúng tôi không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn tập trung vào việc hướng dẫn cách thức biến AI thành một “Trợ lý ảo cá nhân hóa”, giúp tối ưu hóa hiệu suất công việc hàng ngày, từ soạn thảo văn bản, phân tích dữ liệu đến hỗ trợ ra quyết định.
Bên cạnh đó, AIHanhChinhCong.vn còn cung cấp các giải pháp AI thông minh, tự động hóa quy trình nghiệp vụ một cách chuyên nghiệp. Các giải pháp này giúp giảm tải công việc thủ công, tăng cường tính minh bạch và nâng cao chất lượng dịch vụ công, qua đó góp phần trực tiếp vào việc hiện thực hóa các mục tiêu mà Chính phủ và Bộ KH&CN đang theo đuổi. Bằng cách nâng cao năng lực số cho từng cá nhân và cung cấp công cụ hiện đại cho cả tổ chức, chúng tôi cam kết đồng hành cùng các đơn vị hành chính công trên con đường xây dựng một nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả và nhân văn.
Tóm lại, sự hợp tác chặt chẽ giữa Việt Nam và UNICEF là một hình mẫu tiêu biểu cho việc phát triển công nghệ có trách nhiệm. Bằng cách đặt trẻ em vào vị trí trung tâm của mọi chiến lược phát triển AI và chuyển đổi số, Việt Nam đang thể hiện một tầm nhìn xa, không chỉ hướng tới tăng trưởng kinh tế mà còn kiến tạo một xã hội số thực sự an toàn, công bằng và bền vững cho các thế hệ tương lai.
(Nguồn OpenGovAsia)
