26/10/2025 (AIHanhChinhCong.vn) – Sự chờ đợi, những quy trình phức tạp và đôi khi là cả cảm giác bất an khi không biết hồ sơ của mình đang được xử lý đến đâu đã trở thành một nỗi ám ảnh không của riêng ai khi tiếp xúc với các thủ tục hành chính. Đây không chỉ là câu chuyện của một vài cá nhân mà là một “điểm nghẽn” lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường đầu tư, kinh doanh và sự hài lòng của người dân. Thấu hiểu sâu sắc điều đó, thành phố Hà Nội đang thể hiện một quyết tâm chính trị mạnh mẽ, không chỉ dừng lại ở việc cải cách mà là một cuộc “cách mạng” thực sự trong tư duy và hành động, với “vũ khí” cốt lõi là công nghệ số và “mục tiêu” tối thượng là sự minh bạch tuyệt đối.
Nhìn thẳng vào thực trạng: Những “điểm nghẽn” cần được khơi thông
Để giải quyết một vấn đề, trước hết cần phải dũng cảm đối diện với nó một cách trung thực. Hội nghị về công tác kiểm soát thủ tục hành chính, chuyển đổi số và Đề án 06 của UBND thành phố Hà Nội diễn ra vào sáng ngày 24 tháng 5 năm 2024 đã cho thấy một tinh thần như vậy. Mặc dù những con số báo cáo có thể mang lại sự lạc quan nhất định, nhưng thực tế trải nghiệm của người dân và doanh nghiệp mới là thước đo chính xác nhất.
Trong 5 tháng đầu năm 2024, thành phố đã tiếp nhận hơn 9,6 triệu hồ sơ và giải quyết trên 9,5 triệu hồ sơ, đạt tỷ lệ đúng hạn ấn tượng là 99,8%. Hệ thống cũng đã tiếp nhận và xử lý 117 phản ánh, kiến nghị của người dân, trong đó 104 trường hợp đã được giải quyết. Những con số này cho thấy sự nỗ lực không ngừng của bộ máy hành chính Thủ đô. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào đó mà vội hài lòng thì chúng ta đã bỏ qua phần chìm của tảng băng.
Vấn đề cốt lõi được Chủ tịch UBND thành phố Trần Sỹ Thanh chỉ ra một cách thẳng thắn chính là sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp vẫn chưa cao. Tỷ lệ hồ sơ dịch vụ công trực tuyến phát sinh chỉ đạt 43,15% cho thấy người dân vẫn còn tâm lý e ngại hoặc chưa thực sự tin tưởng vào hiệu quả của các kênh trực tuyến. Đáng lo ngại hơn, tình trạng cán bộ, công chức gây nhũng nhiễu, tiêu cực, phiền hà vẫn còn tồn tại ở một số nơi. Việc xử lý hồ sơ còn chậm muộn, đặc biệt là trong các lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, đầu tư, xây dựng, đã và đang làm xói mòn niềm tin, tạo ra rào cản cho sự phát triển. Đây chính là những “điểm nghẽn” cụ thể, những “căn bệnh” cần được chẩn đoán đúng và đưa ra phác đồ điều trị quyết liệt.
Minh bạch hóa toàn diện quy trình: “Liều thuốc” đặc trị cho sự tiêu cực
Trước những tồn tại đó, thay vì đưa ra các giải pháp chung chung, lãnh đạo thành phố Hà Nội đã xác định đúng “chìa khóa” của vấn đề: đó chính là sự minh bạch. Không chỉ minh bạch về kết quả cuối cùng, mà phải là minh bạch toàn bộ quy trình, từ lúc người dân, doanh nghiệp nộp hồ sơ, qua từng khâu luân chuyển, xử lý của từng cán bộ, phòng ban, cho đến khi trả kết quả. Đây là một yêu cầu mang tính đột phá, bởi nó chạm đến tận gốc rễ của sự tiêu cực.
Khi toàn bộ “đường đi” của một bộ hồ sơ được công khai trên một hệ thống số, mọi sự chậm trễ, mọi hành vi gây khó khăn đều sẽ được ghi nhận và dễ dàng bị phát hiện. Sẽ không còn “vùng tối”, không còn không gian cho sự nhũng nhiễu khi mọi hành động đều được hệ thống giám sát. Công nghệ số, trong trường hợp này, không chỉ là một công cụ để hiện đại hóa, mà còn là một cơ chế giám sát quyền lực hiệu quả, buộc mỗi cán bộ, công chức phải có trách nhiệm cao nhất với công việc của mình.
Chỉ đạo của Chủ tịch UBND thành phố về việc tập trung ứng dụng công nghệ số để theo dõi, quản lý toàn bộ quá trình giải quyết thủ tục hành chính chính là “liều thuốc” đặc trị. Nó không chỉ giúp lãnh đạo các cấp có cái nhìn toàn cảnh, chính xác về tình hình xử lý hồ sơ tại đơn vị mình mà còn cung cấp bằng chứng xác thực để quy trách nhiệm cá nhân. Khi sự minh bạch được thực thi, văn hóa đổ lỗi, né tránh trách nhiệm sẽ dần bị loại bỏ, thay vào đó là một môi trường làm việc chuyên nghiệp, liêm chính và hiệu quả.
Không chỉ là công nghệ: Vai trò quyết định của người đứng đầu và thái độ phục vụ
Một hệ thống công nghệ hiện đại đến đâu cũng sẽ trở nên vô nghĩa nếu con người vận hành nó không thay đổi tư duy và nhận thức. Nhận thức rõ điều này, thông điệp từ người đứng đầu UBND thành phố Hà Nội đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu các sở, ban, ngành, quận, huyện, thị xã.
Yêu cầu “người đứng đầu phải chịu trách nhiệm toàn diện” không còn là một khẩu hiệu mà đã trở thành một mệnh lệnh hành chính. Mọi sự chậm trễ, mọi hành vi tiêu cực xảy ra tại đơn vị, người chịu trách nhiệm đầu tiên và cao nhất chính là lãnh đạo đơn vị đó. Cơ chế quy trách nhiệm rõ ràng này tạo ra một áp lực cần thiết, buộc các nhà quản lý phải sát sao hơn, quyết liệt hơn trong việc chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương và giám sát chặt chẽ đội ngũ của mình.
Bên cạnh đó, việc chuyển đổi từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ” được xem là yếu tố sống còn. Triết lý “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm” phải được thể hiện bằng những hành động cụ thể, từ thái độ tiếp đón, sự tận tình hướng dẫn cho đến nỗ lực tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn cho người dân. Một nền hành chính thực sự hiện đại không chỉ nhanh và chính xác, mà còn phải thân thiện và nhân văn. Sự thay đổi trong nhận thức và thái độ của mỗi cán bộ, công chức mới chính là nền tảng bền vững nhất cho mọi nỗ lực cải cách.
Những nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp đột phá trong thời gian tới
Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nền hành chính minh bạch và phục vụ, Hà Nội đã vạch ra những nhiệm vụ trọng tâm, cụ thể và mang tính chiến lược:
-
Một là, kết nối và chia sẻ dữ liệu: Phá bỏ các “ốc đảo” dữ liệu giữa các sở, ngành, quận, huyện. Việc kết nối, chia sẻ thông tin một cách thông suốt sẽ giúp giảm thiểu các giấy tờ, thủ tục không cần thiết, tiết kiệm thời gian, chi phí cho cả người dân và cơ quan nhà nước.
-
Hai là, rà soát và đơn giản hóa thủ tục: Thường xuyên rà soát, đánh giá để mạnh dạn cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, đặc biệt là các quy trình nội bộ phức tạp, rườm rà đang làm chậm tiến độ công việc chung. Mục tiêu là tạo ra một quy trình tinh gọn, hiệu quả và dễ thực hiện nhất.
-
Ba là, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính: Xử lý nghiêm minh, kịp thời mọi hành vi vi phạm, nhũng nhiễu, tiêu cực. Đồng thời, biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân làm tốt để tạo động lực và lan tỏa những tấm gương tích cực trong toàn hệ thống.
-
Bốn là, nâng cao hiệu quả đối thoại và xử lý phản ánh: Xem mỗi phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp là một thông tin quý giá để hoàn thiện hệ thống. Việc tiếp nhận và xử lý các kiến nghị phải được thực hiện một cách cầu thị, nhanh chóng và triệt để.
Cuộc chiến chống lại sự trì trệ, tiêu cực trong bộ máy hành chính là một hành trình không hề dễ dàng. Tuy nhiên, với cách tiếp cận bài bản, quyết liệt, lấy công nghệ làm công cụ và sự minh bạch làm mục tiêu, đặc biệt là với sự cam kết mạnh mẽ từ người đứng đầu, Hà Nội đang cho thấy quyết tâm tạo ra một bước chuyển mình thực sự. Một nền hành chính công không còn phiền hà, thực sự kiến tạo, phục vụ và đồng hành cùng sự phát triển của Thủ đô là một tương lai hoàn toàn có thể đạt được.
TS. Nguyễn Trung Hòa TH
(Nguồn: Minh Khuê – Báo Lao động Thủ đô)
