Cuộc chiến chống lại sự trì trệ trong thủ tục hành chính đang bước vào giai đoạn quyết định, nơi trách nhiệm và vai trò tiên phong của người đứng đầu trở thành yếu tố sống còn. Thay vì những cải cách mang tính hình thức, Chính phủ và các bộ, ngành đang tập trung vào những hành động thực chất, quyết liệt để gỡ bỏ rào cản, khơi thông điểm nghẽn, tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế – xã hội. Kết quả của quá trình này không chỉ được đo lường bằng số lượng thủ tục được cắt giảm mà còn bằng sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp, cũng như hiệu quả vận hành của bộ máy nhà nước.
Bối cảnh và những thách thức trong khâu tổ chức thực hiện
Ngày 3 tháng 11, tại cuộc họp của Tổ Công tác liên ngành rà soát, đánh giá thủ tục hành chính trên phạm vi toàn quốc, do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh chủ trì, một vấn đề cốt lõi đã được nhấn mạnh: hệ thống văn bản pháp lý và các chỉ đạo điều hành đã tương đối đầy đủ, nhưng vướng mắc lớn nhất hiện nay lại nằm ở khâu tổ chức thực hiện.[1] Điều này cho thấy, dù chủ trương và đường lối đã rõ ràng, việc biến những chỉ đạo trên giấy thành kết quả thực tiễn vẫn còn là một chặng đường đầy thách thức.
Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an, đã chỉ ra rằng các văn bản từ Ban Chỉ đạo Trung ương, văn bản quy phạm pháp luật cho đến các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đều không thiếu.[1] Thực trạng này đặt ra một câu hỏi lớn về năng lực thực thi, sự quyết tâm và đặc biệt là trách nhiệm của những người đứng đầu tại các bộ, ngành và địa phương. Sự chậm trễ, né tránh, hay việc thực hiện một cách hình thức đang là những rào cản vô hình làm suy giảm hiệu quả của cả một hệ thống.
Các đại biểu tham dự cuộc họp cũng thẳng thắn chia sẻ những khó khăn tại cơ sở, đồng thời kiến nghị cần tăng cường cơ chế phối hợp liên thông, đồng bộ giữa các cơ quan.[1] Sự thiếu kết nối, chia sẻ dữ liệu và quy trình phối hợp chưa nhịp nhàng đang tạo ra những “vùng trũng” trong cải cách, khiến người dân và doanh nghiệp vẫn phải đi lại nhiều nơi, cung cấp thông tin lặp đi lặp lại cho những thủ tục có liên quan.
Vai trò quyết định của người đứng đầu: Từ chỉ đạo đến hành động
Trong bối cảnh đó, việc nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu không còn là một khẩu hiệu mà đã trở thành mệnh lệnh. Sự thành công của công cuộc cải cách thủ tục hành chính phụ thuộc trực tiếp vào tư duy và hành động của các nhà lãnh đạo. Người đứng đầu phải là người tiên phong, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; là người truyền cảm hứng và tạo ra một văn hóa làm việc minh bạch, hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm.
Một nhà lãnh đạo quyết liệt sẽ không chấp nhận những báo cáo đẹp nhưng thiếu thực chất. Họ sẽ trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc và có cơ chế giám sát chặt chẽ tiến độ công việc. Việc công khai tiến độ và kết quả thực hiện là một giải pháp được đồng thuận cao tại cuộc họp, nhằm thúc đẩy sự chuyển biến thực chất. Khi mọi thứ được minh bạch hóa, áp lực từ xã hội và từ cấp trên sẽ là động lực để các đơn vị không thể làm việc qua loa, đối phó. Người đứng đầu phải là người chịu trách nhiệm cuối cùng về sự trì trệ hay thành công trong phạm vi quản lý của mình.
Quang cảnh cuộc họp của Tổ Công tác liên ngành rà soát, đánh giá thủ tục hành chính trên phạm vi toàn quốc
Hơn nữa, vai trò của người đứng đầu còn thể hiện ở việc xây dựng một đội ngũ cán bộ, công chức có đủ năng lực và phẩm chất để thực thi nhiệm vụ. Điều này đòi hỏi phải có sự đầu tư vào đào tạo, bồi dưỡng, đồng thời kiên quyết loại bỏ những cá nhân không đáp ứng được yêu cầu, gây phiền hà, sách nhiễu cho người dân. Một hệ thống mạnh không thể được xây dựng trên những mắt xích yếu kém.
Những giải pháp đột phá và cơ hội từ chuyển đổi số
Để tạo ra những bước đột phá thực sự, Tổ công tác đã thống nhất cần triển khai đồng bộ các giải pháp xoay quanh ba trụ cột cốt lõi: hoàn thiện pháp lý, hoàn thiện cơ sở dữ liệu, và thống nhất nền tảng hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính.[1] Đây chính là lộ trình chiến lược để hiện đại hóa nền hành chính quốc gia.
-
Về pháp lý: Cần tiếp tục rà soát để loại bỏ những quy định không còn phù hợp, chồng chéo, gây khó khăn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh. Hoàn thiện cơ sở pháp lý phải đi trước một bước, tạo hành lang an toàn và thuận lợi cho việc áp dụng công nghệ và các mô hình quản lý mới.
-
Về cơ sở dữ liệu: Việc xây dựng, kết nối và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành là xương sống của chính phủ điện tử, hướng tới chính phủ số. Khi dữ liệu được liên thông, người dân sẽ không cần phải cung cấp lại thông tin đã được nhà nước quản lý, giảm thiểu tối đa giấy tờ và thời gian chờ đợi.
-
Về nền tảng công nghệ: Thống nhất một nền tảng hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính trên toàn quốc, tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, sẽ tạo ra một môi trường làm việc đồng bộ, minh bạch và hiệu quả. Điều này cũng đặt ra yêu cầu cao về hạ tầng kỹ thuật và an toàn thông tin.
Trong bối cảnh này, việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến như Trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là xu hướng mà là một yêu cầu cấp thiết. Để vượt qua những thách thức trong khâu tổ chức thực hiện và đẩy nhanh tiến trình cải cách, các nhà lãnh đạo và đội ngũ cán bộ cần được trang bị những công cụ và tư duy mới. AIHanhChinhCong.vn tự hào là đơn vị tiên phong, đồng hành cùng các cơ quan hành chính nhà nước trong hành trình này. Chúng tôi cung cấp các dịch vụ tư vấn chiến lược và đào tạo chuyển đổi số chuyên sâu, giúp các đơn vị xây dựng lộ trình cải cách hiệu quả và bền vững. Các khóa học về tư duy sử dụng AI và cách biến AI thành Trợ lý cá nhân hóa sẽ giúp mỗi cán bộ, công chức tối ưu hóa hiệu suất công việc, tự động hóa các tác vụ lặp đi lặp lại và dành thời gian cho những nhiệm vụ đòi hỏi sự sáng tạo và phân tích sâu hơn. Bên cạnh đó, các giải pháp AI thông minh của chúng tôi giúp tự động hóa quy trình, phân tích dữ liệu lớn để hỗ trợ ra quyết định, và nâng cao trải nghiệm của người dân khi tương tác với cơ quan nhà nước.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh đã kết luận phiên họp với tinh thần quyết liệt, yêu cầu các bộ, ngành phải siết chặt tiến độ, hoàn thiện hồ sơ báo cáo để trình Chính phủ và Ban Chỉ đạo đúng thời hạn, đảm bảo chất lượng và tính khả thi. Báo cáo tổng thể phải phản ánh một cách toàn diện, từ kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế đến các nguyên nhân và kiến nghị cụ thể.
Công cuộc cải cách thủ tục hành chính là một hành trình không có điểm dừng. Để đạt được những đột phá thực sự, yếu tố con người, đặc biệt là vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu, vẫn là quan trọng nhất. Cùng với sự hỗ trợ đắc lực từ công nghệ và các giải pháp chuyển đổi số, chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng vào một nền hành chính công hiện đại, minh bạch, hiệu quả, thực sự phục vụ người dân và kiến tạo phát triển.
TS. Nguyễn Trung Hòa
(Nguồn: CHIẾN THẮNG – Báo Quân đội nhân dân)
